Η σχολική αυλή του "άξιον εστί" ως χώρος αγωγής

04 Ιουνίου 2014 In Άρθρα 0 σχόλιο
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Σύμφωνα με παιδοκεντρικές απόψεις που αναγνωρίζουν το ρόλο του περιβάλλοντος στην ανάπτυξη του παιδιού, η σχολική αυλή αποτελεί χώρο αγωγής.

Η σχολική αυλή του "ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ" αποτελεί αισθητικά και βιολογικά γόνιμο τοπίο που προσφέρει ποικίλα ερεθίσματα αγωγής. Το περιβάλλον αυτό σχεδιάστηκε για να λειτουργήσει σε ένα σύγχρονο σχολείο που ενθαρρύνει τη μάθηση έξω από τη σχολική αίθουσα και θέτει τον μαθητή στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Είναι ένας χώρος που μπορεί να στηρίξει τη βιωματική μάθηση, ευνοεί τον ενεργητικό ρόλο του μαθητή και μπορεί να ενισχύσει δημοκρατικές παιδαγωγικές σχέσεις. Επιπλέον, ενισχύει την κοινωνική αλληλεπίδραση των μαθητών και την αλληλεπίδραση του παιδιού με τη φύση, μπορεί να ενσωματώσει τη φύση στην εκπαιδευτική διαδικασία, μπορεί να εμπνεύσει σεβασμό στη φύση αλλά και να καλλιεργήσει περιβαλλοντική συνείδηση. Είναι ένας χώρος που αντανακλά το ήθος ενός σχολείου που σέβεται, εκτιμά το περιβάλλον και τον ίδιο το μαθητή.

Η σχολική μας αυλή ως χώρος αγωγής αποτελεί χώρο όπου οι μαθητές μπορούν να παρατηρούν, να συμμετέχουν και να μαθαίνουν από ένα δυναμικό σύνθετο και πλούσιο περιβάλλον. Αποκτούν βιώματα από το περιβάλλον της φύσης, το αγαπούν και, ως ενήλικες, αναμένεται να ενδιαφερθούν για την προστασία του. Με άλλα λόγια, αποτελεί χώρο όπου η παιδαγωγική διαδικασία και μάθηση μετατρέπονται σε ευχάριστη δραστηριότητα.

Γενικά στη σχολική μας αυλή υπάρχουν διακυμάνσεις των γεωμετρικών και φυσικών χαρακτηριστικών του χώρου που συμβάλουν στη δημιουργία ενός πλούσιου σε δυνατότητες δράσης περιβάλλοντος, που εξυπηρετεί ποικίλες μορφές παιχνιδιού και πλαισιώνει τις αυθόρμητες δραστηριότητες επικοινωνίας των παιδιών. Η αφθονία των χρησιμοποιούμενων υλικών αλλά και η προσχεδιασμένη παρουσία του περιβάλλοντος της φύσης, όπως ο ήχος του τρεχούμενου νερού (σιντριβάνι), το άρωμα των φυτών, ήχοι της φύσης όπως το κελάηδισμα των πουλιών, προκαλεί εξαιρετικά πλούσια αισθητηριακά ερεθίσματα, απτικά, οσμικά και ηχητικά.

Επιπρόσθετα, οι κινητικές δεξιότητες των παιδιών βελτιώνονται, εφόσον τους δίνεται η δυνατότητα εξάσκησης στο βάδισμα και το τρέξιμο σε ανώμαλο φυσικό έδαφος και οι ευκαιρίες αιώρησης και σκαρφαλώματος σε δέντρα και βράχους. Ακόμη, τα παιδιά όταν βρίσκονται πιο κοντά στη φύση αναπτύσσουν τη φαντασία τους και αποκτούν καλύτερα τις έννοιες των σχημάτων (Gunnar, 1994).

Στη σύγχρονη παιδαγωγική αποκτά ιδιαίτερη σημασία το περιβάλλον της φύσης με τον πλούτο των ερεθισμάτων και των ευκαιριών που παρέχει για εξερεύνηση και μάθηση. Το περιβάλλον θεωρείται ως ένας από τους παράγοντες της εκπαιδευτικής διαδικασίας και προβάλλεται ένα νέο μοντέλο μαθητή, αυτού που βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση με το περιβάλλον του και οικοδομεί τη γνώση μέσα από βιωματικές εμπειρίες. Εμπειρίες και δραστηριότητες που προέρχονται από τη φύση περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα δραστηριοτήτων μας, συντελώντας με αυτό τον τρόπο στην ανάπτυξη της δημιουργικής σκέψης των παιδιών.

Επιπλέον, τα πλούσια αισθητηριακά ερεθίσματα που προσφέρονται επιτρέπουν στα παιδιά να έχουν σημαντικές εμπειρίες παιχνιδιού, όπως το παιχνίδι ρόλων, το γνωστικό παιχνίδι, το κατασκευαστικό παιχνίδι, γενικά εμπειρίες παιχνιδιού που συνδέονται με την ανάπτυξη της φαντασίας, της ευρηματικότητας και εφευρετικότητας, καθώς επίσης και την έκφραση της δημιουργικότητας τους στο χώρο. Τα παιδιά ωθούνται ασυνείδητα στην πράξη-δράση στο φυσικό τοπίο και το χρησιμοποιούν δημιουργικά για την ανάπτυξη τους διότι καλύπτει ορισμένες ανάγκες, όπως η ικανοποίηση της γνωστικής τους περιέργειας, μέσα από την απόκτηση της γνώσης του κόσμου της φύσης και των κανόνων που τον διέπουν, της κίνησης, της δράσης μέσα από την οποία μπορούν να ανακαλύψουν το γνωστικό σχήμα του σώματος τους και να αποκτήσουν κινητικές δεξιότητες. Καλύπτονται ακόμη, οι συναισθηματικές τους ανάγκες και ενισχύεται η αυτοπεποίθηση τους μέσα από τη επίτευξη κατορθωμάτων και την επιτυχή έκβαση δραστηριοτήτων, τις οποίες κινεί το ίδιο το περιβάλλον της φύσης. Τέλος, η ικανοποίηση της έμφυτης ανάγκης να αποκτήσουν δεσμούς με τη φύση τους βοηθάει να ανακαλύψουν την ανθρώπινη φύση τους και συμβάλλει στην απόκτηση συναισθηματικής ηρεμίας (Hart, 1979, Moore,1989).

Το εδαφικό ανάγλυφο της αυλής παρέχει πολλές ευκαιρίες για παιχνίδι, εφόσον αποτελεί φυσικό τοπίο. Σύμφωνα με έρευνες στα παιδιά αρέσει ιδιαίτερα η ποικιλία στη τοπογραφία του εδάφους, οι αλλαγές επιπέδων, οι υψομετρικές διαφορές, τα βουναλάκια, οι κεκλιμένες επιφάνειες, οι σκάλες, οι υπερυψωμένες εξέδρες. Όλα αυτά τα στοιχεία δίνουν δυνατότητα στα παιδιά να αναρριχηθούν σε θέσεις- παρατηρητήρια για να ανιχνεύουν τη γύρω περιοχή ή να απολαύσουν διάφορα σημεία θέας. Ο Βρετανός Γεωγράφος εξωτερικών χώρων, J. Appleton,υποστηρίζει ότι τα σημεία παρατήρησης και τα καταφύγια ανταποκρίνονται σε μία πρωτόγονη και ενστικτώδη ανάγκη όλων των ανθρώπων. Γενικά, χρησιμοποιούνται φόρμες ασύμμετρες και ακανόνιστες, γιατί είναι πιο κοντά στις φόρμες της φύσης και συνδέονται με την αίσθηση ηρεμίας και χαλάρωσης. Τέλος, το αμφιθέατρο του σχολείου μας αξιοποιείται ως χώρο σκηνής για εκδηλώσεις και θεατρικές παραστάσεις του σχολείου μας και όχι μόνο, καθιστώντας το ένα σχολείο ανοιχτό στη κοινωνία που δημιουργεί προϋποθέσεις για συνεργασίες σε θέματα τοπικού ενδιαφέροντος.

Πανταζή Ειρήνη, εκπαιδευτικός του Άξιον εστί

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Κωνσταντία Ταμουτσέλη (2009).Περιβαλλοντική εκπαίδευση και σχολικός χώρος .Θεσσαλονίκη: εκδόσεις επίκεντρο.

Gunnar, S. (1994). The importance of Green Urba areas for People’s Well-being. Alnarp University.

Hart, R. (1979). Children’s experience of place. N. York: Irvington Publishers Inc.

 

 

Διαβάστηκε 1599 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 04 Ιουνίου 2014 19:02
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: Επικαιροποίηση αδειών Δημοτικού - Νηπιαγωγείου »

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.